Mandrelli Boru / Rotary Draw Bükme

Boru ve tüp bükmede en yaygın ve çok yönlü yöntemlerden biri rotary draw bükmedir. Bu tür bükümlerin yarıçapı genellikle “2D” gibi ifadelerle tanımlanır. 2D büküm, merkez hat yarıçapının bükülecek borunun dış çapının iki katına eşit olduğu anlamına gelir.

Rotary draw bükme işleminde, boru dış çapından kavranır ve istenen büküm yarıçapına sahip bir kalıp üzerinden çekilerek şekillendirilir.

Bu yöntemde, dar yarıçaplı bükümlerde iç yüzeyde buruşmayı önlemek için genellikle iç destek mandreli ve wiper kalıbı kullanılır. Bazı rotary draw makineleri, tek bir kalıp seti ile hem itmeli (push bending) hem de rotary bükme işlemini gerçekleştirebilir.

Boru bükme; birçok değişken ve parametrenin doğru yönetilmesini gerektiren bir süreçtir. Bükme sırasında malzeme, basma etkisindeki bölgelerde kalınlaşırken, çekme etkisindeki bölgelerde incelir. Aşırı kalınlaşma buruşmaya, aşırı incelme ise malzeme hatasına neden olabilir.

Operatörün bükme sırasında uygulanan sıkma basıncını doğru ayarlaması gerekir. Yetersiz basınç, borunun işlem sırasında kaymasına neden olur. Aşırı basınç ise mandrel kullanılmıyorsa çökme, mandrel kullanılıyorsa buruşma oluşturabilir. Problem, malzemenin istenmeyen bölgelere akmasıyla ortaya çıkar. Başarılı bir büküm; malzemenin doğru şekilde kontrol edilmesi ve sürtünmenin azaltılması ile mümkündür.

Bükülecek borunun tüm özelliklerinin bilinmesi kritik öneme sahiptir: şekil, çap, et kalınlığı, toleranslar, akma dayanımı, çekme dayanımı ve süneklik. Bu bilgiler, malzemenin istenen büküm yarıçapına uygun şekilde şekillendirilip şekillendirilemeyeceğini belirlemek için kullanılır.